قدرت اللّه بهرامى / محمد رضا مومن

59

نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى)

معصوم ( ع ) و از طرف ائمه ( ع ) به فقيه جامع الشرايط واگذار شده است و دخالت كسانى كه اهليت امر قضاوت را ندارند ، حرام است . امروزه كه اجتماعات مسلمانان گسترده شده و ولى امر خود بطور مستقيم نمىتواند به تمام مسائل قضايى رسيدگى كند ، مىتواند ، اين حق را به ديگران تفويض كند . 3 - رهبرى سياسى و ولايت در نظارت و اذن اين اختيار كه از مفاهيم حكومت ، امامت و قطبيت برداشت مىشود ، به مفهوم حق تعيين خط مشى سياسى امت و دولت اسلامى و نظارت در كليه امور كشور است . ادارهء جامعهء اسلامى نياز به مراكز تصميم گيرى ، قانونگذارى ، تأسيس سازمانها و نهادها ، سازماندهى و فرماندهى نيروهاى مسلح ، تصميم گيرى در مسائل جنگ و صلح و روابط بين المللى دارد و همهء اين امور از شؤون حكومت و ولى فقيه محسوب مىشود دخالت در اين‌امور ، جز با اذن ولى فقيه مشروعيت نخواهد داشت . 4 - ولايت در امور حسبيه كلمهء حسبيه به معناى اجر و ثواب است و امور حسبيه عبارت از كارهايى است كه از نظر شرع ، مطلوب و موجب پاداش اخروى بوده و از نظر زندگى اجتماعى ، ضرورى واجتناب ناپذير است و شارع مقدس راضى به وانهادن آنها به حال خود نيست و حتماً بايد مسؤولى عهده دار تصدى آن باشد . « 1 » هماهنگى امور مربوط به دفاع ، امر به معروف و نهى از منكر ، تأمين امنيت و نظم عمومى و بهداشت عمومى ، كنترل بازار و ارزاق عمومى ، ادارهء مشتركات و كليه امورى كه بدون آنها هرج و مرج لازم مىآيد ، از امور حسبيه شمرده مىشوند . اين موارد را در فقه واجبات و مستحبات كفايى مىنامند و گاه از آن به مسؤوليتهاى ضرورى و مما لابد منه و احياناًبه حفظ نظم عمومى تعبير مىكنند . معنى ولايت فقيه در امور حسبيه آن است كه وى در انجام اين امور بر ديگران اولويت دارد و كسى حق مزاحمت با اورا ندارد . « 2 »

--> ( 1 ) - فقه سياسى ، ج 1 ، ص 267 . ( 2 ) - همان ، ص 375 .